Metodologia

Hauteskunde-mahaika argitaratutako emaitza ofizialetatik mapara nola iristen den: zer zenbatzen den, lurraldea naziotan nola multzokatzen den eta datuek zer muga dituzten.

Hauteskundeak

Diputatuen Kongresurako hauteskunde orokorrak: 2011ko azaroa, 2015eko abendua, 2016ko ekaina, 2019ko apirila eta azaroa, eta 2023ko uztaila. Senatua ez dago barne.

Nazioak

Mapak Estatua nazioen Estatu gisa irakurtzen du. Autonomia-erkidego bakoitza nazio batekoa da; erkidego bat baino gehiagoko nazioek barne-zatiak dituzte, Hego Euskal Herriak (EAE eta Nafarroa) bezala.

Kongresurako bozkatzen den lurraldea bakarrik sartzen da: Euskal Herritik, Hego Euskal Herria (Iparraldeak Frantzian bozkatzen du), eta Països Catalansetik, Estatuko hiru erkidegoak (Franja de Ponent Aragón barruan geratzen da). Asturias, Cantabria eta León Estatuko gainerakoan daude. Taula editoriala da, eta berrikus daiteke.

Zer zenbatzen den

• Boto-emaileak = hautagaitzen botoak + boto zuriak + boto baliogabeak. Parte-hartzea = boto-emaileak / errolda.
• Hautagaitza bakoitzaren ehunekoak hautagaitzen botoen gainean kalkulatzen dira, zuririk eta baliogaberik gabe. Horregatik ez datoz bat ehuneko ofizialarekin, hura boto baliodunen gainean (zuriak barne) kalkulatzen baita.
• Atzerriko botoa (CERA, atzerrian bizi direnena) ez dago inongo sekzio edo udalerritan, eta kanpoan geratzen da, baita probintzia, erkidego, nazio eta Estatuko guztizkoetatik ere.
• Dena hauteskunde-mahaitik batzen da: sekzioa, udalerria, probintzia, erkidegoa, nazioa eta Estatua.
• Bat egindako udalerriak gaur egun diren bezala ageri dira hauteskunde guztietan: Oza-Cesuras (Oza dos Ríos eta Cesuras, 2013) eta Cerdedo-Cotobade (Cerdedo eta Cotobade, 2016).

Hautagaitzak

Autonomia-erkidegoraino, hautagaitza bakoitza han aurkeztu zen siglekin agertzen da (PSC, PSdeG-PSOE, EH Bildu…). Erkidego bat baino gehiagoko nazioetan eta Estatuan, dagokien estatu-mailako hautagaitzaren arabera multzokatzen dira, Ministerioak berak adierazten duen bezala: PSC, PSdeG-PSOE eta PSOE PSOE gisa batzen dira.

Aurreko hauteskundeekiko aldaketetarako (▲▼), indar bera ezagutzen da siglak aldatu arren (ERC-SOBIRANISTES eta ERC, adibidez). Alderdien koloreak taula propio batekoak dira.

Mapa moduak

• Irabazlea: eremu bakoitzean boto gehien jaso dituen hautagaitza.
• Lehian dauden eserlekuak (probintziaka bakarrik, horiek baitira barrutiak): hurrengo hautagaitzari azken eserlekua lortu zuenari kentzeko falta izan zitzaizkion botoak: 1.000 edo gutxiago, 1.000–5.000, 5.000–10.000, 10.000–20.000 eta 20.000 baino gehiago.
• Parte-hartzea: % 58 edo gutxiago, 58–64, 64–70, 70–76 eta % 76 baino gehiago.
• Blokeak: inbestidura eskuinaren aurrean, maila guztietan; probintzietan, azken eserlekuaren arabera. Ikus «Blokeak» beherago.

Eserlekuak

Eserlekuak barruti bakoitzeko ofizialak dira (probintzia; Ceuta eta Melilla, bana), Barne Ministerioak argitaratuak. Erkidego, nazio edo Estatu batekoak haien probintzien batura dira; guztira, 350. Udalerriek eta sekzioek ez dute eserleku propiorik: haietan ez dira erakusten.

Probintzia bakoitzeko azken eserlekurako, banaketa D'Hondt legearekin egiten da berriro: probintziako boto baliodunen (zuriak barne) % 3 gutxienez lortu zuten hautagaitzak, eta, berdinketan, eserlekua boto gehien dituenarentzat. Hemen atzerriko botoa (CERA) ere zenbatzen da, banaketa ofizialak zenbatzen duelako. Emaitza eserleku ofizialekin bat dator probintzia eta hauteskunde guztietan. Aldea da aukera gehien zituen hautagaitzak zenbat boto gehiago behar zituen azken eserlekua lortu zuenari kentzeko, gainerako botoak berdin.

Blokeak

Blokeak geruzak hautagaitzak bi blokotan banatzen ditu, 2023ko inbestidurakoak (taula propioa, berrikus daitekeena):

• Inbestidurako blokea: PSOE (PSC, PSdeG-PSOE, PSE-EE… barne), SUMAR, EH Bildu, EAJ-PNV, ERC, Junts, BNG eta Coalición Canaria.
• Eskuin blokea: PP, VOX eta UPN.
• Aurrekoak, 2023 aurreko hauteskundeetan: SUMARenak (Podemos eta haren konfluentziak, IU, EQUO, Más País, Compromís eta MÉS per Mallorca), Juntsenak (CiU, DL eta CDC), Amaiur (EH Bildu), Nós (BNG) eta Navarra Suma (UPN).
• Besteak: gainerakoak, hala nola Ciudadanos, UPyD, Geroa Bai, CUP, PRC edo Teruel Existe.

Probintzietan, horiek baitira barrutiak, mapak azken eserlekua lortu zuen blokea margotzen du, eta biziago zenbat eta boto gehiago falta izan zitzaizkion beste blokeari hura kentzeko (aukera gehien zituen bere hautagaitzarenak): 5.000 edo gutxiago, 5.000–10.000, 10.000–20.000 eta 20.000 baino gehiago; grisez, bi blokeetatik kanpoko hautagaitza batena izan bazen. Gainerako mailetan (nazioa, erkidegoa, udalerria eta sekzioa), boto gehien dituen blokea, eta biziago zenbat eta handiagoa izan bestearekiko aldea: 5 puntu edo gutxiago, 5–10, 10–20 eta 20 baino gehiago. Eserlekuak fitxan, bloke bakoitzaren eserlekuak; Emaitzak fitxan, haren botoak.

Bilakaera

Bilakaera fitxak eremu bakoitzak sei hauteskundeetan nola bozkatu duen erakusten du, Estatutik udalerriraino (sekzioak urtetik urtera aldatzen dira eta ezin dira alderatu). Lerro bakoitza alderdi bat da, siglak aldatu arren (azken aldiko izenarekin); noizbait % 4ra iritsi direnak ageri dira, gehienez zazpi. Hauteskunde batean alderdi bereko bi hautagaitza aurkezten badira, boto gehien dituena zenbatzen da. Blokeak geruzarekin, lerro bat bloke bakoitzeko.

Lurraldea eta sekzio zentsalak

• Sekzio zentsalak: INEk urte bakoitzeko urtarrilaren 1eko sekzio-banaketa argitaratzen du. Hauteskunde bakoitza bere mahaien sekzioekin hobekien bat datorren urtearekin marrazten da: 2011ko azaroa → 2012; 2015ko abendua → 2015; 2016ko ekaina → 2016; 2019ko apirila → 2019; 2019ko azaroa → 2020; 2023ko uztaila → 2024.
• Udalerriak: INEren 2025eko mugak. Probintziak, erkidegoak eta nazioak haien udalerriak batuz ateratzen dira.
• Mugak sinplifikatu egiten dira webgunea azkar karga dadin, ondoko eremuen artean zulorik ireki gabe.
• Inongo udalerritakoak ez diren lur komunalek (Bardeak, adibidez) ez dute boto-emailerik, eta grisez ageri dira.

Leku-izenak

Udalerri, probintzia eta erkidegoen izenak tokiko hizkuntzan daude, webguneko hizkuntza guztietan: INErenak (udalerri elebidunetan, tokiko forma) eta, Hego Euskal Herrian, euskarazko izen ofizialak. Hautagaitzen siglak Ministeriokoak dira.

Muga ezagunak

• Atzerriko botorik gabe (CERA), azken eserlekuan izan ezik: guztizkoak ofizialak baino zertxobait txikiagoak dira.
• Ehunekoak hautagaitzen botoen gainean, ez boto baliodunen gainean.
• 2015ean, 2.200 bat udalerritako mahaietan, Ministerioaren fitxategiak ez datoz bat beren artean: hautagaitzen botoen guztizkoa ez dator bat hautagaitza bakoitzaren botoen baturarekin (43.289 boto Estatu osoan, % 0,17). Ehunekoak hautagaitzen baturaren gainean kalkulatzen dira (eserlekuak banatzen dituzten botoak), eta parte-hartzea mahaien guztizkoekin.
• Sekzio-banaketa urtetik urtera aldatzen da: sekzio bera ez da beti konparagarria hauteskunde batetik bestera. Horregatik sekzioek ez dute aldaketarik erakusten.
• Aldaketek (▲▼) aurreko hauteskunde orokorrekin alderatzen dute beti.

Egiaztapenak

Proba automatiko batzuek egiaztatzen dute, bertsio bakoitzean, Kongresuak 350 eserleku dituela, 2023ko ofizialekin bat datozela eta maila bakoitzeko botoek beheko mailakoen batura bera ematen dutela.